In zijn bundel, gepubliceerd in 1765, publiceerde James Macpherson verhalende gedichten en fragmenten van gedichten die gebaseerd zijn op geschreven documenten verzameld in de Schotse Hooglanden en teksten die bewaard zijn gebleven door mondelinge overlevering. Macpherson markeerde deze teksten als het werk van Ossian, zeggende dat hij ze alleen had vertaald en gereconstrueerd uit het Gaelic, maar de authenticiteit hiervan werd al in twijfel getrokken door zijn tijdgenoten.
Johann Gottfried Herder publiceerde zijn bewerkingen in 1773, en het was in zijn versie dat Brahms het gedicht tegenkwam dat op gevoelige wijze de begrafenis van het mooie meisje Darthula beschrijft. Volgens het verhaal is de tirannieke koning Cairbar verliefd op Darthula, maar die laatste houdt niet van hem, maar van prins Nathos, die samen met zijn twee broers tegen de tirannieke koning vecht. De superieure troepen van de koning verslaan het leger van de drie broers en doden ook de jongens. Darthula pleegt zelfmoord na het horen hiervan.
In de vertaling zijn de namen uit de bron van Mcpherson aangehouden, Kola (Colla): Darthula’s vader; Selma (Selama): Darthula’s familiekasteel, omgeven door water; Thrutil (Truthil): stamvader; Erin: Ierland.
Darthulas Grabesgesang
Mädchen von Kola, du schläfst!
Um dich schweigen die blauen Ströme Selmas!
Sie trauern um dich,
den letzten Zweig von Thrutils Stamm.
Wann erstehst du wieder in deiner Schöne?
Schönste der Schönen in Erin!
Du schläfst im Grabe langen Schlaf,
dein Morgenrot ist ferne!
O nimmer kommt dir die Sonne
weckend an deine Ruhestätte:
Wach auf, Darthula!
Frühling ist draußen,
die Lüfte säuseln!
Auf grünen Hügeln,
holdseliges Mädchen,
weben die Blumen!
Im Hain wallt sprießendes Laub!
Auf immer, so weiche denn, Sonne,
dem Mädchen von Kola, sie schläft!
Nie ersteht sie wieder in ihrer Schöne!
Nie wieder in ihrer Schöne,
nie siehst du sie lieblich wandeln mehr.
Darthula’s grafzang
Dochter van Colla, je slaapt!
De blauwe wateren rondom Selama zwijgen!
Ze rouwen om jou,
de laatste twijg van Truthils stam.
Wanneer verrijs je weer in jouw schoonheid?
Schoonste der schonen in Ierland!
Je slaapt een lange slaap in het graf,
je dageraad is ver weg!
O nooit zal het zonlicht jou
komen wekken in je rustplaats:
sta op, Darthula!
Het is lente buiten,
de luchten fluisteren!
Op de groene heuvels
beminnelijk meisje,
wuiven de bloemen!
In het groen golft ontkiemend loof!
Voor altijd, dus ga nu maar, zonlicht,
het meisje van Colla, ze slaapt!
Nooit zal ze meer verrijzen in haar schoonheid!
Nooit meer in haar schoonheid,
nooit meer zul je haar lieflijk zien wandelen.