Die Nachtigall, sie war entfernt
Der Frühling lockt sie wieder;
Was neues hat sie nicht gelernt
Singt alte liebe Lieder
De nachtegaal, ze was heel ver,
de lente lokt haar weer;
ze zingt nog steeds spectaculair
dezelfde liedjes keer op keer.
Categorie: Vertaling uit het Duits
Wohlauf, gut Gsell, von hinnen
Georg Forster (1510-1568) / Caspar Othmayr (1515-1553)
Wohlauf, gut Gsell, von hinnen,
meins Bleibens ist nimmer meh,
der Mai, der tut uns bringen
den Veiel und grünen Klee.
Vom Wald, da hört man singen,
der kleinen Vögleins Gsang,
sie singen mit heller Stimme
den ganzen Sommer lang.
Das Maidlein an der Zinnen,
sie sah zum Fenster naus,
aus rechter Lieb und Treue
warf sie zwei Kränzlein raus.
Das eine war von Raute,
das andre von grünen Klee:
Soll ich, Feinslieb, dich meiden,
tut meinem Herzen weh.
Welaan, kameraad, vanaf nu
kan ik niet langer blijven meer,
want de meimaand gaat opnieuw
met viooltjes en groene klaver tekeer.
Vanuit het bos hoor je ze zingen,
de kleine vogeltjes met hun gezang,
ze zingen met heldere stemmen
de hele zomer lang.
Het meisje van het kasteel
keek door de kleine ruiten,
uit ware liefde en trouw
wierp ze twee kransjes naar buiten.
De ene van geurige wijnruit,
de andere van groene klaver fijn:
als ik, oh liefje, jou moet mijden,
dan doet dat mijn hart veel pijn.
Es geht ein Wehen
Paul Heyse / Johannes Brahms
Es geht ein Wehen durch den Wald,
die Windsbraut hör ich singen.
Sie singt von einem Buhlen gut
und bis sie dem in Armen ruht,
muss sie noch weit in bangem Mut
sich durch die Lande schwingen.
Der Sang der klingt so schauerlich,
der klingt so wild, so trübe,
das heiße Sehnen ist erwacht,
mein Schatz zu tausend gute Nacht!
Es kommt der Tag eh du’s gedacht,
der eint getreue Liebe!
Er klinkt een zuchten door het woud,
een meisje hoor ik zingen.
Ze zingt over een goede knaap
en tot ze in zijn armen slaapt
moet ze zich eerst nog bang en koud
door al die akkers wringen.
Het lied klinkt droef en zo ontdaan,
het klinkt zo heftig, zo geraakt,
dat vurig verlangen is ontwaakt,
mijn lief voor duizendeneen nacht!
De dag zal komen, onverwacht,
dat de ware liefde op zal staan!
Zahnweh
Robert Burns / Wilhelm Gerhard / Robert Schumann
Zahnweh
Wie du mit giftgem Stachel fast
Die Kiefern mir zerrissen hast!
Mein Ohr durchdröhnet ohne Rast
Dein Marterstich;
Du bist der Nerven Pein und Last:
Fluch über dich!
Stellt Fiebers Glut und Frost sich ein,
Zwickt’s hier und dort in Mark und Bein,
Mitleid und Trost wird uns verleihn
Des Nachbar’s Herz;
Du aber fügst zu Höllenpein
Noch Spottes Schmerz!
Mir rieselt’s eiskalt über’s Kinn;
Die Sessel schleud’r ich her und hin;
Um’s Feuer tanzt mit lust’gem Sinn
Die kleine Brut,
Ein Schwarm von Hummeln — ach, ich bin
Wahnsinn und Wuth!
Von allen Plagen auf der Welt:
mißrathener Erndte, wenig Geld,
Der Schurken Zunft, die Netze stellt
Mit List und Fleiß,
Und dem was Freud’ uns sonst vergällt,
trägst du den Preis!
O Schwefelhaupt im Gluthpalast,
der du die Qual geboren hast,
und willst, daß Nebel und Morast
Auf Erden weh,
gieb Jedem, der Alt-Schottland haßt,
Ein Jahr dein Weh!
Kiespijn
Zoals jij, met je giftige rotstreken,
mijn kaken bijna van elkaar laat breken!
Mijn oor onophoudelijk laat steken
met je martelstekerij;
jij bent zenuwpijn met een uitroepteken:
vervloekt ben jij!
En met de koorts komt ijzige kou,
door merg en been, die maakt me grauw,
een beetje troost als ik dubbelvouw
komt van de buurman met een hart;
maar jij voegt bij de helleknauw
nog spot toe aan mijn smart!
Het sijpelt koud over mijn gelaat;
de stoelen smijt ik over straat;
rond het vuur danst in vol ornaat
het kleine spul, nog altijd blij,
een zwerm hommels – ach, ik ben kwaad,
waanzin en woede overweldigt mij!
Van alles wat de mensheid kwelt:
mislukte oogsten, weinig geld,
het boevengilde dat zijn netten stelt
met list en bedrog,
en wat ons verder nog vergezelt,
jij wint het toch!
O zwavelhoofd in het hellevuur,
die kwelling baart op ieder uur,
met mist, moeras en alle zuur
de aarde hel laat zijn,
geef iedere Schotlandhater achter de muur
een jaar jouw pijn!
Hochlandbursch
Robert Schumann / Robert Burns / Wilhelm Gerhard
Schönster Bursch den je ich traf,
Wackrer Bursch, Hochland-Bursch,
Trug den Plaid und war so brav;
Wackrer Bursch, Hochland-Bursch,
Blaue Mütze stand ihm gut;
Wackrer Bursch, Hochland-Bursch,
War ein edles treues Blut,
Wackrer Bursch, Hochland-Bursch.
Hörnerschall, Kanonenknall,
Holde Maid vom Niederland,
Dröhnen in der Berge Wall;
Holde Maid vom Niederland.
Ruhm und Ehre laden ein:
Holde Maid vom Niederland,
Freiheit soll die Loosung sein,
Maid vom Niederland!
Rückwärts wird die Sonne gehn,
Wackrer Bursch, Hochland-Bursch,
Eh sie muthlos dich gesehn;
Wackrer Bursch, Hochland-Bursch,
Folge deines Ruhmes Stern;
Wackrer Bursch, Hochland-Bursch!
Land und Krone deinem Herrn,
Wackrer Bursch, Hochland-Bursch!
De mooiste knaap die ik ooit heb ontmoet,
wakkere kerel, hooglandknaap,
droeg de plaid met goede moed,
wakkere kerel, hooglandknaap,
aan de blauwe muts werd hij herkend;
wakkere kerel, hooglandknaap,
was een edele, loyale vent,
wakkere kerel, hooglandknaap!
Bazuingeschal, kanonsgeknal,
lieve deerne, laaglandmeid,
dreunen op de bergen overal;
lieve deerne, laaglandmeid,
glorie en eer, die wenken jou,
lieve deerne, laaglandmeid,
blijf de vrijheidsleuze trouw,
lieve deerne, laaglandmeid!
Eerder zal de zon omkeren,
wakkere kerel, hooglandknaap,
dan dat jouw moed weg zal teren,
wakkere kerel, hooglandknaap,
volg je ster van roem en eer,
wakkere kerel, hooglandknaap!
Land en troon voor je heer,
wakkere kerel, hooglandknaap!
Die alte gute Zeit
Robert Schumann / Robert Burns / Wilhelm Gerhard
Robert Burns is in onze tijd eigenlijk vooral nog bekend om “Auld lang syne”. Wilhelm Gerhard heeft daar de bewerking van gemaakt die Schumann heeft gebruikt.
Wer lenkt nicht gern den heitern Blick
In die Vergangenheit,
wer denkt nicht alter Freundschaft gern
und alter guter Zeit?
Der alten guten Zeit, mein Herz!
Der alten guten Zeit;
im vollen Becher lebe sie,
die alte gute Zeit!
Wir pflückten Blumen uns im Wald,
auf Rainen schmal und breit
und denken pilgermüde noch
der alten guten Zeit.
Der alten guten Zeit, mein Herz! etc.
Wie freut’ als Knaben uns am Bach
der muntern Welle Streit!
doch Meere brausten zwischen uns
seit jener goldnen Zeit.
Der alten guten Zeit, mein Herz! etc.
Gieb, Bruder, gieb mir deine Hand;
die meine sieh bereit!
Ein Händedruck, ein froher Blick
der alten guten Zeit!
Der alten guten Zeit, mein Herz!
Der alten guten Zeit;
im vollen Becher lebe sie,
die alte gute Zeit!
Wie richt niet graag zijn aandacht blij
op de verleden tijd,
wie denkt niet graag aan vriendschap terug
en goeie ouwe tijd?
Die goeie ouwe tijd, mijn vriend!
Die goeie ouwe tijd;
lang leve, met een goed glas vol,
die goeie ouwe tijd!
Wij plukten bloemen in het bos,
langs akkers smal en wijd,
en denken, moe van ’t zwerven, nog
aan de goeie ouwe tijd.
Die goeie ouwe tijd, mijn vriend enz
Als jongens blij met elke beek,
voor opgewekt jolijt,
maar zeeën kwamen tussen ons
sinds die gouwe ouwe tijd.
Die goeie ouwe tijd, mijn vriend enz
Kom, broeder, geef mij gauw je hand,
opdat niets ons meer scheidt!
Een handdruk dus, een blij gezicht
die goeie ouwe tijd!
Die goeie ouwe tijd, mijn vriend
die goeie ouwe tijd;
lang leve, met een goed glas vol,
die goeie ouwe tijd!
Mich zieht es nach dem Dörfchen hin
Robert Schumann / Robert Burns / Wilhelm Gerhard
Mich zieht es nach dem Dörfchen hin,
In’s Gärtchen, wo sie oft erschien;
Mich zieht es nach dem Dörfchen hin
Und meiner süßen holden Jean.
Und niemand wisse, ahne kaum,
Woher ich kam, wohin ich geh’,
Als Liebchen, das ich dort am Zaun
Verstohlen meiner harren seh’.
Ja, zu der Eiche wird sie geh’n,
Wohin wir heimlich uns bestellt.
Wie doch bei jedem Wiederseh’n!
Mein Liebchen doppelt mir gefällt!
Mich zieht es nach dem Dörfchen hin,
In’s Gärtchen, wo sie oft erschien;
Mich zieht es nach dem Dörfchen hin
Und meiner süßen holden Jean.
Iets drijft mij naar het dorpje toe,
naar ’t tuintje, waar zij vaak verscheen;
iets drijft mij naar het dorpje toe,
en naar mijn zoete lieve Jane!
Niemand mag weten, zelfs geen vraag,
waarheen ik ga en waar vandaan,
dan liefje, die ginds bij de haag,
zich schuil houdt en niet weg zal gaan.
Ja, naar de eik zal zij wel gaan,
daar waar ons liefdesnestje is;
waar telkens als ik haar zie staan,
mijn liefje steeds weer liever is.
Iets drijft mij naar het dorpje toe,
naar ’t tuintje, waar zij vaak verscheen;
iets drijft mij naar het dorpje toe,
en naar mijn zoete lieve Jane!
Darthulas Grabesgesang
Johannes Brahms / James Macpherson / J.G. Herder
In zijn bundel, gepubliceerd in 1765, publiceerde James Macpherson verhalende gedichten en fragmenten van gedichten die gebaseerd zijn op geschreven documenten verzameld in de Schotse Hooglanden en teksten die bewaard zijn gebleven door mondelinge overlevering. Macpherson markeerde deze teksten als het werk van Ossian, zeggende dat hij ze alleen had vertaald en gereconstrueerd uit het Gaelic, maar de authenticiteit hiervan werd al in twijfel getrokken door zijn tijdgenoten.
Johann Gottfried Herder publiceerde zijn bewerkingen in 1773, en het was in zijn versie dat Brahms het gedicht tegenkwam dat op gevoelige wijze de begrafenis van het mooie meisje Darthula beschrijft. Volgens het verhaal is de tirannieke koning Cairbar verliefd op Darthula, maar die laatste houdt niet van hem, maar van prins Nathos, die samen met zijn twee broers tegen de tirannieke koning vecht. De superieure troepen van de koning verslaan het leger van de drie broers en doden ook de jongens. Darthula pleegt zelfmoord na het horen hiervan.
In de vertaling zijn de namen uit de bron van Mcpherson aangehouden, Kola (Colla): Darthula’s vader; Selma (Selama): Darthula’s familiekasteel, omgeven door water; Thrutil (Truthil): stamvader; Erin: Ierland.
Darthulas Grabesgesang
Mädchen von Kola, du schläfst!
Um dich schweigen die blauen Ströme Selmas!
Sie trauern um dich,
den letzten Zweig von Thrutils Stamm.
Wann erstehst du wieder in deiner Schöne?
Schönste der Schönen in Erin!
Du schläfst im Grabe langen Schlaf,
dein Morgenrot ist ferne!
O nimmer kommt dir die Sonne
weckend an deine Ruhestätte:
Wach auf, Darthula!
Frühling ist draußen,
die Lüfte säuseln!
Auf grünen Hügeln,
holdseliges Mädchen,
weben die Blumen!
Im Hain wallt sprießendes Laub!
Auf immer, so weiche denn, Sonne,
dem Mädchen von Kola, sie schläft!
Nie ersteht sie wieder in ihrer Schöne!
Nie wieder in ihrer Schöne,
nie siehst du sie lieblich wandeln mehr.
Darthula’s grafzang
Dochter van Colla, je slaapt!
De blauwe wateren rondom Selama zwijgen!
Ze rouwen om jou,
de laatste twijg van Truthils stam.
Wanneer verrijs je weer in jouw schoonheid?
Schoonste der schonen in Ierland!
Je slaapt een lange slaap in het graf,
je dageraad is ver weg!
O nooit zal het zonlicht jou
komen wekken in je rustplaats:
sta op, Darthula!
Het is lente buiten,
de luchten fluisteren!
Op de groene heuvels
beminnelijk meisje,
wuiven de bloemen!
In het groen golft ontkiemend loof!
Voor altijd, dus ga nu maar, zonlicht,
het meisje van Colla, ze slaapt!
Nooit zal ze meer verrijzen in haar schoonheid!
Nooit meer in haar schoonheid,
nooit meer zul je haar lieflijk zien wandelen.
Vineta
Johannes Brahms / Wilhelm Müller
Aus des Meeres tiefem, tiefem Grunde
klingen Abendglocken dumpf und matt,
uns zu geben wunderbare Kunde
von der schönen, alten Wunderstadt.
In der Fluten Schoss hinab gesunken,
blieben unten ihre Trümmer stehn;
ihre Zinnen lassen goldne Funken
wiederscheinend auf dem Spiegel sehn.
Und der Schiffer, der den Zauberschimmer
einmal sah im hellen Abendrot,
nach derselben Stelle schifft er immer,
ob auch rings umher die Klippe droht.
Aus des Herzens tiefem, tiefem Grunde
klingt es mir wie Glocken, dumpf und matt.
Ach, sie geben wunderbare Kunde
von der Liebe die geliebt es hat.
Eine schöne Welt ist da versunken,
ihre Trümmer blieben unten stehn,
lassen sich als goldne Himmelsfunken
oft im Spiegel meiner Träume sehn.
Und dann möcht’ ich tauchen in die Tiefen,
mich versenken in den Wunderschein,
und mir ist, als ob mich Engel riefen
in die alte Wunderstadt herein.
Uit de diepste diepten van de zee
klinken avondklokken dof en mat,
ze geven ons een grootse tijding mee
van een mooie, oude wonderstad.
In de schoot der baren weggezonken,
bleven diep benee haar resten staan;
haar kantelen laten gouden vonken
schitterend over de waterspiegel gaan.
En de schipper, die de toverglans
eens zag in het felle avondrood,
vaart telkens weer naar deze trans,
al is de dreiging van de klippen groot.
Uit mijn allerdiepste hartegronden
klinkt het als de klokken, dof en mat.
Ach, alsof ze het mooiste bericht verzonden,
van de liefste die ik heb liefgehad.
Een mooie wereld ligt daar diep verzonken,
haar resten bleven daar beneden staan,
vaak breken weer die gouden hemelvonken
in de spiegel van mijn dromen baan.
En dan zou ik willen duiken in het diepe,
daar verzinken in het wonderlicht,
en het lijkt alsof de engelen me riepen
naar de wonderstad die in de diepte ligt.
Abendständchen / Serenade
Johannes Brahms / Clemens Brentano
Hör, es klagt die Flöte wieder,
und die kühlen Brunnen rauschen,
golden wehn die Töne nieder,
stille, lass uns lauschen!
Holdes Bitten, mild Verlangen,
wie es süss zum Herzen spricht!
Durch die Nacht die mich umfangen,
blickt zu mir der Töne Licht.
Hoor de fluit weer zachtjes treuren
en de koele bronnen ruisen,
klank dwarrelt neer in gouden kleuren,
stil eens, laat ons luisteren!
Lieflijk vragen, mild verlangen,
zo zoet op ons hart gericht!
Door de nacht die mij omarmt,
Straalt op mij een lied van licht.