Edelweiss

Oscar Hammerstein / Richard Rogers

Edelweiss, edelweiss
Every morning you greet me
Small and white
Clean and bright
You look happy to meet me

Blossom of snow
May you bloom and grow
Bloom and grow forever
Edelweiss, edelweiss
Bless my home-land forever

Edelweiss, edelweiss
Bless my home-land forever

Edelweiss, edelweiss
groet ons iedere morgen,
rank en blank
licht en slank
start de dag zonder zorgen.

Sneeuwwitte bloem
geef ons groei en bloei,
wil aanhoudend gloeien.
Edelweiss, edelweiss
laat ons land eeuwig bloeien.

Edelweiss, edelweiss
laat ons land eeuwig bloeien.

Bésame Mucho

Consuelo Velazquez

Bésame,
Bésame mucho
Como si fuera ésta noche
La última vez
Bésame, bésame mucho
Que tengo miedo a perderte
Perderte después
Quiero tenerte muy cerca
Mirarme en tus ojos
Verte junto a mi
Piensa que tal vez mañana
Yo ya estaré lejos,
Muy lejos de ti

Bésame,
Bésame mucho
Como si fuera ésta noche
La última vez
Bésame, bésame mucho
Que tengo miedo a perderte
Perderte después

Kus me dan,
kus me onstuimig,
kus me als was het vanavond
het laatst wat je doet.
Kus me dan, kus me onstuimig,
want ik ben bang dat ik
jou zal verliezen voorgoed.
Ik wil nu heel dicht bij jou zijn,
ik kijk in je ogen,
en jij bent mijn vrouw,
denk maar dat ik misschien
morgen al weer heel ver weg ga,
steeds verder van jou.

Kus me dan,
kus me onstuimig,
kus me als was het vanavond
het laatst wat je doet.
Kus me dan, kus me onstuimig,
want ik ben bang dat ik jou zal
verliezen voorgoed.

Tu mancavi a tormentarmi

Anonymous / Antonio Cesti

Tu mancavi a tormentarmi,
Crudelissima speranza,
E con dolce rimembranza
Vuoi di nuovo avvelenarmi.
Ancor dura
La sventura
D’una fiamma incenerita,
La ferita
Ancora aperta
Par m’avverta
nuove pene.
Dal rumor delle catene
Mai non vedo allontanarmi.

Jij blijft mij eeuwigdurend kwellen,
o jij laag-bij-de-gronds verlangen,
en met de allerzoetste heimwee
vergiftig jij mij telkens weer.
Een vernietigende hartstocht
stort mij steeds weer
in de ellende,
en de wond
die ligt nog open,
waarschuwt me
voor telkens meer pijn.
Van’t geraas van de ketenen
zal ik mij toch niet bevrijden.

O sole mio

Giovanni Capurro / Eduardo di Capua

Zingbare hertaling van een Italiaans lied dat iedereen wel kent

O sole mio

Che bella cosa na jurnata ’e sole,
n’aria serena doppo na tempesta!
Pe’ ll’aria fresca pare già na festa…
Che bella cosa na jurnata ’e sole.

Ma n’atu sole cchiù bello, oi ne’,
’o sole mio sta nfronte a te!
’o sole, ’o sole mio
sta nfronte a te, sta nfronte a te!

Quanno fa notte e ’o sole se ne scenne,
me vene quasi ’na malincunia;
sotto ’a fenesta toia restarria
quanno fa notte e ’o sole se ne scenne.

Ma n’atu sole cchiù bello, oi ne’,
’o sole mio sta nfronte a te!
’o sole, ’o sole mio
sta nfronte a te, sta nfronte a te!

Mijn eigen zon

Wat kan ik steeds weer van de zon genieten,
van zachte bries die na de storm weer fluistert!
De frisse lucht die ’t feest zo kalm opluistert…
Wat kan ik steeds weer van de zon genieten.

Maar geen zo mooi als mijn dageraad
o sole mio die voor mij staat!
O sole, o sole mio
die voor mij staat, die voor mij staat!

Wanneer het nacht wordt en de zon gedaald is,
dan wordt het me toch telkens droef te moede;
dan kun je mij onder jouw raam vermoeden.
Wanneer het nacht wordt en de zon gedaald is.

Geen zon zo mooi als mijn dageraad
o sole mio die voor mij staat!
O sole, o sole mio
die voor mij staat, die voor mij staat!

Nessun dorma

Giuseppe Adami en Renato Simoni / Giacomo Puccini

Nessun dorma

Nessun dorma! Nessun dorma!
Tu pure, o, Principessa,
nella tua fredda stanza,
guardi le stelle
che tremano d’amore
e di speranza.

Ma il mio mistero è chiuso in me,
il nome mio nessun saprà!
No, no, sulla tua bocca lo dirò
quando la luce splenderà!
Ed il mio bacio scioglierà il silenzio
che ti fa mia!

(Il nome suo nessun saprà!…
e noi dovrem, ahimè, morir, morir!)

Dilegua, o notte!
Tramontate, stelle!
Tramontate, stelle!
All’alba vincerò! vincerò, vincerò!

Niet gaan slapen

Niet gaan slapen! Niet gaan slapen!
Zelfs jij niet lief prinsesje,
daar in je kille nestje,
kijk naar de sterren
die trillen van de liefde
en van verwachting.

Maar mijn geheim geef ik niet vrij,
en niemand, niemand raadt mijn naam!
Nee, nee, ik zeg hem als we samen zijn
wanneer de nacht voorbij zal gaan!
En dan verjaagt mijn kus al snel de stilte
die jou van mij maakt!

(nee niemand, niemand raadt zijn naam!
En ons rest enkel nog de dood, de dood!)

Verdwijn oh nacht en
sterren ga nu onder!
Sterren ga nu onder!
Bij licht is zij van mij! Zij van mij, zij van mij!

You want it darker

Leonard Cohen / Leonard Cohen

Sinds mijn jonge jaren ben ik liefhebber en bewonderaar van de songs van Leonard Cohen. Zijn laatst uitgekomen album uit 2016 is een mooie aanleiding om de prachtige songs te vertalen. Ik heb de teksten gebruikt zoals ze op het album worden gezongen, die wijken licht af van de gepubliceerde lyrics.
Enkele weken na het verschijnen van het album volgt het onvermijdelijke: Leonard Cohen is overleden op 7 november 2016.

De poëzie van Cohen is hermetisch en gelaagd. In de vertaling gaan soms helaas betekenissen verloren, maar dat weerhoudt me niet om toch een poging te doen.

You want it darker

If you are the dealer
I’m out of the game
If you are the healer
Means I’m broken and lame
If thine is the glory
Then mine must be the shame
You want it darker
We kill the flame

Magnified, sanctified
Be Thy Holy Name
Vilified, crucified
In the human frame
A million candles burning
For the help that never came
You want it darker

Hineni Hineni
I’m ready, my Lord

There’s a lover in the story
But the story is still the same
There’s an lullaby for suffering
And a paradox to blame
But it’s written in the scriptures
And it’s not some idle claim
You want it darker
We kill the flame

They’re lining up the prisoners and
The guards are taking aim
I struggled with some demons
They were middle-class and tame
I didn’t know I had permission
To murder and to maim
You want it darker

Hineni Hineni
I’m ready, my Lord

Magnified, sanctified
Be Thy Holy Name
Vilified and crucified
In the human frame
A million candles burning
For the love that never came
You want it darker
We kill the flame

If you are the dealer
Let me out of the game
If you are the healer
I’m broken and lame
If thine is the glory
Mine must be the shame
You want it darker

Hineni Hineni
Hineni Hineni
I’m ready, my Lord

Jij wilt het duister

Als jij de kaarten deelt
Zal ik mijn plaats afstaan
Als jij de genezer speelt
Ben ik kapot en vergaan
Waar jij alle roem krijgt
Vult schaamte mijn bestaan
Jij wilt het duister
Wij laten de vlam uitgaan

Bejubeld en gezegend
Zij Uw Heilige Naam
Belasterd en gekruisigd
Door de menselijke waan
Miljoenen kaarsen branden
Maar de hulp kwam nergens aan
Jij wilt het duister

Hineni Hineni
Hier ben ik, Heer

Er is een minnaar in het spel
Maar het verhaal blijft staan
Er is een slaaplied voor het lijden
En de paradox houdt aan
Het staat gebeiteld in geschriften
En het heeft niet afgedaan
Jij wilt het duister
Wij laten de vlam uitgaan  

Gevangenen staan opgelijnd
Bewakers leggen aan
‘k Bevocht een paar demonen
Kleinburgerlijk en aangedaan
Wist niet dat ik mocht doden
Verminkend rond mocht gaan
Jij wilt het duister

Hineni Hineni
Hier ben ik, Heer

Bejubeld en gezegend
Zij Uw Heilige Naam
Belasterd en gekruisigd
Door de menselijke waan
Miljoenen kaarsen branden
Maar de liefde kwam nooit aan
Jij wilt het duister
Wij laten de vlam uitgaan

Als jij de kaarten deelt
Laat mij mijn plaats afstaan
Als jij de genezer speelt
Ben ik kapot en vergaan
Waar jij alle roem krijgt
Vult schaamte mijn bestaan
Jij wilt het duister

Hineni Hineni
Hineni Hineni
Hier ben ik, Heer

Treaty

I seen you change the water into wine
I seen you change it back to water too
I sit at your table every night
I try but I just don’t get high with you

I wish there was a treaty we could sign
I do not care who takes this bloody hill
I’m angry and I’m tired all the time
I wish there was a treaty
I wish there was a treaty
Between your love and mine

They’re dancing in the street – it’s Jubilee
We sold ourselves for love but now we’re free
I’m so sorry for that ghost I made you be
Only one of us was real – and that was me.

I haven’t said a word since you’ve been gone
That any liar couldn’t say as well
I just can’t believe the static coming on
You were my ground – my safe and sound
You were my aerial

The fields are crying out – it’s Jubilee
We sold ourselves for love but now we’re free
I’m so sorry for that ghost I made you be
Only one of us was real – and that was me.

I heard the snake was baffled by his sin
He shed his scales to find the snake within
But born again is born without a skin
The poison enters into everything

I wish there was a treaty we could sign
I do not care who takes this bloody hill
I’m angry and I’m tired all the time
I wish there was a treaty
I wish there was a treaty
Between your love and mine

Verbond

Ik zag dat je water verandert in wijn
Ik zag dat je het ook weer ongedaan maakt
Ik wil elke avond aan jouw tafel zijn
Ik probeer het maar ik krijg geen hoogte van je

Ik wou dat er een verbond tussen ons kon zijn
’t Scheelt me niks wie deze rothorde neemt
Ik ben kwaad, ben moe en heb steeds pijn
Ik wou dat er een verbond was
Ik wou dat er een verbond was
Tussen jouw liefde en mijn

Ze dansen in de straat – ‘t is jubelfeest
We verkwanselden onze liefde maar nu zijn we vrij
Het spijt me voor de geest die ik in jou heb gevreesd
Slechts één van ons was echt – dat was niet jij.

Sinds je weg bent heb ik geen woord gezegd
Dat elke leugenaar niet ook had kunnen uitbraken
Ik geloof gewoon niet in de storm die is voorzegd
Jij was mijn vaste grond – mijn lucht
Jij was mijn veilige baken

De velden roepen het uit – ‘t is jubelfeest
We verkwanselden onze liefde maar nu zijn we vrij
Het spijt me voor de geest die ik in jou heb gevreesd
Slechts één van ons was echt – dat was niet jij.

De slang was ontdaan over zijn zonde naar verluid
Hij schudde zijn vel af voor zijn innerlijke slang
Maar wedergeboorte is geboorte zonder huid
Het gif heeft overal toegang

Ik wou dat er een verbond tussen ons kon zijn
’t Scheelt me niks wie deze rothorde neemt
Ik ben kwaad, ben moe en heb steeds pijn
Ik wou dat er een verbond was
Ik wou dat er een verbond was
Tussen jouw liefde en mijn

On the level

I knew that it was wrong
I didn’t have a doubt
I was dying to get back home
And you were starting out

I said I best be moving on
You said, we have all day
You smiled at me like I was young
It took my breath away

Your crazy fragrance all around
Your secrets all in view
My lost, my lost was saying found
My don’t was saying do

Let’s keep it on the level
When I walked away from you
I turned my back on the devil
Turned my back on the angel too

They ought to give my heart a medal
For letting go of you
When I turned my back on the devil
Turned my back on the angel too

Now I’m living in this temple
Where they tell you what to do
I’m old and I’ve had to settle
On a different point of view

I was fighting with temptation
But I didn’t want to win
A man like me don’t like to see
Temptation caving in

Your crazy fragrance all around
You secrets in my view
My lost, my lost was saying found
My don’t was saying do

Let’s keep it on the level
When I walked away from you
I turned my back on the devil
Turned my back on the angel too

They ought to give my heart a medal
For letting go of you
When I turned my back on the devil
Turned my back on the angel too

Eerlijk

Ik wist dat het fout zat
Zonder twistgesprekken
Ik verlangde terug naar huis
En jij ging vertrekken

Ik zei dat ik beter kon gaan
Jij zei we hebben de hele dag
Je lachte naar mij alsof ik een kind was
Een adembenemende lach

Je gekmakende geur overal
Al je geheimen openbaar
Mijn verdwaald, mijn verdwaald zei je bent er al
Mijn doe het niet zei doe het maar

Laten we eerlijk zijn
Toen ik bij jou ben weggegaan
Keerde ik de duivel de rug toe
Ging ik ook bij de engel vandaan

Ze zouden mijn hart moeten decoreren
Omdat ik jou liet gaan
Door de duivel mijn rug toe te keren
Ging ik ook bij de engel vandaan

Nu woon ik in deze tempel
Waar ze zeggen wat je moet doen
Ik ben oud en moest me schikken
In een ander visioen

Ik vocht met de verleiding
Maar ik zocht ook tegenwicht
Een man als ik ziet niet graag
dat de verleiding zwicht

Je gekmakende geur overal
Je geheimen voor mij zichtbaar
Mijn verdwaald, mijn verdwaald zei je bent er al
Mijn doe het niet zei doe het maar

Laten we eerlijk zijn
Toen ik jou liet gaan
Keerde ik de duivel de rug toe
Ging ik ook bij de engel vandaan

Ze zouden mijn hart moeten decoreren
Omdat ik jou liet gaan
Door de duivel mijn rug toe te keren
Ging ik ook bij de engel vandaan

Seemed the better way

Seemed the better way
When first I heard him speak
Now it’s much too late
To turn the other cheek

Sounded like the truth
Seemed the better way
Sounded like the truth
But it’s not the truth today

I wonder what it was
I wonder what it meant
At first he touched on love
Then he touched on death

Sounded like the truth
Seemed the better way
Sounded like the truth
But it’s not the truth today

I better hold my tongue
I better take my place
Lift this glass of blood
Try to say the grace

Seemed the better way
When first I heard him speak
Now it’s much too late
To turn the other cheek

Sounded like the truth
Seemed the better way
Sounded like the truth
But it’s not the truth today

I better hold my tongue
I better take my place
Lift this glass of blood
Try to say the grace

Het leek het beste zo

’t Leek eerst zo’n goed verhaal
Toen ik hem hoorde doceren
Maar nu is het veel te laat
Om de andere wang toe te keren

Het klonk als de waarheid
Het leek het beste zo
Het klonk als de waarheid
Maar nu rest alleen de echo

Ik weet niet wat het was
Ik weet niet wat hij bood
Eerst sprak hij over liefde
Maar toen sprak hij over dood

Het klonk als de waarheid
Het leek het beste zo
Het klonk als de waarheid
Maar nu rest slechts de echo

Ik kan beter zwijgen
Ik kan beter plaats nemen
dit glas met bloed heffen
proberen dank te zeggen

’t Leek eerst zo’n goed verhaal
Toen ik hem hoorde doceren
Maar nu is het veel te laat
Om de andere wang toe te keren

Het klonk als de waarheid
Het leek het beste zo
Het klonk als de waarheid
Maar nu rest de echo

Ik kan beter zwijgen
Ik kan beter plaats nemen
dit glas met bloed heffen
proberen dank te zeggen

Treaty (String reprise)

I wish there was a treaty we could sign
It’s over now, the water and the wine
We were broken then, but now we’re borderline
And I wish there was a treaty
I wish there was a treaty
Between your love and mine

Verbond (reprise)

Ik wou dat er een verbond kon zijn
Het is voorbij nu, het water en de wijn
We gingen kapot, nu staan we op de scheidslijn
En ik wou dat er een verbond was
Ik wou dat er een verbond was
Tussen jouw liefde en mijn

Tel jour telle nuit

Paul Eluard / Francis Poulenc

Francis Poulenc was bevriend met Paul Éluard en beide mannen bewonderden elkaars werk. Voor de liederencyclus ‘Tel jour telle nuit’ heeft Poulenc acht gedichten geselecteerd uit de bundel ‘Yeux fertiles’ (1936). Het negende lied is afkomstig uit het kunstenaarsboek ‘Facile”.

De poëzie van Éluard bespeelt alle zintuigen, hij gebruikt beelden, geluiden, klanken, kleuren, emoties en associaties. Het ontbreken van interpunctie in deze gedichten en de surrealistische beeldtaal maken de interpretatie (en ook de vertaling) tot een uitdaging. De vertaler moet dicht bij de originele tekst blijven, ook qua syntaxis, maar ontkomt niet aan keuzes voor de woordbetekenissen.

Poulenc heeft de gedichten van melodieën voorzien, vol variaties en modulaties, waarin hij de emotie en de sfeer van de gedichten probeert te vangen. Hij heeft de liederen opgedragen aan vriend(inn)en.

à Pablo Picasso

I Bonne journée

Bonne journée j’ai revu qui je n’oublie pas
Qui je n’oublierai jamais
Et des femmes fugaces dont les yeux
Me faisaient une haie d’honneur
Elles s’enveloppèrent dans leurs sourires

Bonne journée j’ai vu mes amis sans soucis
Les hommes ne pesaient pas lourd
Un qui passait
Son ombre changée en souris
Fuyait dans le ruisseau

J’ai vu le ciel très grand
Le beau regard des gens privés de tout
Plage distante où personne n’aborde

Bonne journée qui commença mélancolique
Noire sous les arbres verts
Mais qui soudain trempée d’aurore
M’entra dans le cœur par surprise.

voor Pablo Picasso

Goeie dag

Goeie dag ik heb hem teruggezien die ik niet vergeet
Die ik nooit zal vergeten
En vluchtige vrouwen wier ogen
Voor mij een erehaag vormden
Ze wikkelden zich in hun glimlach

Goeie dag ik zag mijn onbezorgde vrienden
De mannen waren niet zwaar
Er kwam iemand voorbij die
Zijn schaduwbeeld veranderd in een muis
Vluchtte in de goot

Ik zag de immense hemel
De mooie blik van mensen die van alles verstoken zijn
Verlaten strand waar niemand aanspoelt

Goeie dag die mistroostig begon
Zwart onder de groene bomen
Maar die plotseling doordrenkt van licht
Bij verrassing mijn hart overrompelde.

à Freddy

II Une ruine coquille vide

Une ruine coquille vide
Pleure dans son tablier
Les enfants qui jouent autour d’elle
Font moins de bruit que des mouches

La ruine s’en va à tâtons
Chercher ses vaches dans un pré
J’ai vu le jour je vois cela
Sans en avoir honte

Il est minuit comme une flèche
Dans un cœur à la portée
Des folâtres lueurs nocturnes
Qui contredisent le sommeil.

voor Freddy

Een bouwval lege schelp

Een bouwval lege schelp
Huilt in zijn dek
De kinderen die eromheen spelen
Maken minder drukte dan vliegen

De bouwval gaat in den blinde
Zijn koeien zoeken in een weiland
Ik heb de dag gezien ik zie dat
Zonder schaamte

Het is middernacht als een pijl
In een hart binnen het bereik
Van de speelse nachtelijke schijnsels
Die de slaap belemmeren.

à Nush

III Le front comme un drapeau perdu

Le front comme un drapeau perdu
Je te traîne quand je suis seul
Dans des rues froides
Des chambres noires
En criant misère

Je ne veux pas les lâcher
Tes mains claires et compliquées
Nées dans le miroir clos des miennes

Tout le reste est parfait
Tout le reste est encore plus inutile
Que la vie

Creuse la terre sous ton ombre

Une nappe d’eau près des seins
Où se noyer
Comme une pierre.

voor Nush

Met een gezicht als een verloren vlag

Met een gezicht als een verloren vlag
Zeul ik je mee als ik alleen ben
In koude straten
Donkere kamers
Mijn nood klagend

Ik wil ze niet loslaten
Jouw schitterende en complexe handen
Ontstaan in de dichte spiegel van de mijne

Al het andere is volmaakt
Al het andere is nog nuttelozer
Dan het leven

Graaf de aarde uit onder je schaduw

Een waterplas bij de borsten
Om in te verdrinken
Als een steen.

à Valentine Hugo

IV Une roulotte couverte en tuiles

Une roulotte couverte en tuiles
Le cheval mort un enfant maître
Pensant le front bleu de haine
A deux seins s’abattant sur lui
Comme deux poings

Ce mélodrame nous arrache
La raison du cœur.

voor Valentine Hugo

Een woonwagen met hout gedekt

Een woonwagen met hout gedekt
Het paard dood een kind als meester
Denkend met een blauw gezicht van afkeer
Aan twee borsten die op hem neervallen
Als twee vuisten

Dit melodrama scheurt ons
Hart en ons verstand uiteen.

à Marie Blanche

V A toutes brides toi dont le fantôme

A toutes brides toi dont le fantôme
Piaffe la nuit sur un violon
Viens régner dans les bois

Les verges de l’ouragan
Cherchent leur chemin par chez toi
Tu n’est pas de celles
Dont on invente les désirs

Viens boire un baiser par ici
Cède au feu qui te désespère.

voor Marie Blanche

Kom spoorslags jij wiens schim

Kom spoorslags jij wiens schim
’s Nachts trappelt op een viool
Kom heersen in het bos

De muren van de orkaan
Zoeken hun weg naar jou
Jij bent niet zo iemand
Van wie je de verlangens bedenken kan

Kom hier een kus drinken
Zwicht voor het vuur dat je tot wanhoop drijft.

à Marie Blanche

VI Une herbe pauvre

Une herbe pauvre
Sauvage
Apparut dans la neige
C’était la santé
Ma bouche fut émerveillée
Du goût d’air pur qu’elle avait
Elle était fanée.

voor Marie Blanche

Een armoedig plantje

Een armoedig plantje
Wild
Kwam tevoorschijn in de sneeuw
Het was de gezondheid
Mijn mond viel open
Door de smaak van zuivere lucht die het had
Het was verwelkt.

à Denise Bourdet

VII Je n’ai envie que de t’aimer

Je n’ai envie que de t’aimer
Un orage emplit la vallée
Un poisson la rivière

Je t’ai faite à la taille de ma solitude
Le monde entier pour se cacher
Des jours des nuits pour se comprendre

Pour ne plus rien voir dans tes yeux
Que ce que je pense de toi
Et d’un monde à ton image
Et des jours et des nuits réglés par tes paupières.

voor Denise Bourdet

Ik wil niets anders dan jou beminnen

Ik wil niets anders dan jou beminnen
Een onweersbui vult de vallei
Een vis de rivier

Ik heb je gemodelleerd naar mijn eenzaamheid
De hele wereld om te schuilen
Dagen nachten om elkaar te verstaan

Om niets meer te zien in jouw ogen
Dan wat ik denk over jou
En over een wereld naar jouw evenbeeld
En dagen en nachten geordend door jouw oogopslag.

à Pierre Bernac

VIII Figure de force brûlante et farouche

Figure de force brûlante et farouche
Cheveux noirs où l’or coule vers le sud
Aux nuits corrompues

Or englouti étoile impure
Dans un lit jamais partagé

Aux veines des tempes
Comme au bout des seins
La vie se refuse
Les yeux nuls peut les crever
Boire leur éclat ni leurs larmes
Le sang au-dessus d’eux triomphe pour lui seul

Intraitable démesurée
Inutile
Cette santé bâtit une prison.

voor Pierre Bernac

Aanblik van vurige en woeste kracht

Aanblik van vurige en woeste kracht
Zwart haar waar het goud zuidwaarts stroomt
In bedorven nachten

Omsloten goud onzuivere ster
In een nooit gedeeld bed

De aders van de slapen
Noch de tepels van de borsten
Komen tot leven
De ogen niemand kan ze openbreken
Hun flonkering drinken of hun tranen
Het bloed daarboven juicht alleen voor zichzelf

Grenzeloos onverzettelijk
Nutteloos
Deze gezondheid bouwt een gevangenis.

à Yvonne Gouverné

IX Nous avons fait la nuit

Nous avons fait la nuit je tiens ta main je veille
Je te soutiens de toutes mes forces
Je grave sur un roc l’étoile de tes forces
Sillons profonds où la bonté de ton corps germera
Je me répète ta voix cachée ta voix publique
Je ris encore de l’orgueilleuse
Que tu traites comme une mendiante
Des fous que tu respectes des simples où tu te baignes
Et dans ma tête qui se met doucement d’accord
avec la tienne avec la nuit
Je m’émerveille de l’inconnue que tu deviens
Une inconnue semblable à toi semblable à tout ce que j’aime
Qui est toujours nouveau.  

voor Yvonne Gouverné

We hebben het licht uitgedaan

We hebben het licht uitgedaan ik neem je hand ik waak
Ik bescherm je met al m’n krachten
Ik kras in een rots de ster van je krachten
Diepe voren waaruit de goedheid van je lichaam zal ontspruiten
Ik oefen voor mezelf je verborgen stem je publieke stem
Ik lach nog eens om de hoogmoedige
Die jij behandelt als een bedelares
De gekken die jij hoogacht de eenvoudigen die je koestert
En in mijn hoofd dat het zachtjes eens wordt
Met het jouwe met de nacht
Ben ik verrukt over de onbekende die je wordt
Een onbekende die op jou lijkt die lijkt op alles waar ik van houd
Die altijd weer nieuw is.

Serenata para la tierra de uno

María Elena Walsh

Dit prachtige lied van María Elena Walsh was een vertaalopgave van ‘Nederland Vertaalt 2019’. Uit het juryrapport: “Gedurende haar Parijse tijd, in de jaren vijftig, leerde María Elena Walsh de groten kennen van het Franse chanson, en stond ze aan de wieg van wat later de ‘nueva canción argentina’ zou worden. Het lied ‘Serenata para la tierra de uno’ componeerde ze in die jaren, en werd in 1968 voor het eerst op plaat gezet.” Het vertolkt haar tegenstrijdige gevoelens voor haar geboorteland.

Mijn zingbare vertaling werd door de jury genomineerd. In de hier gepubliceerde vertaling heb ik nog twee kleine correcties doorgevoerd naar aanleiding van de discussies in de werkgroep.

Serenata para la tierra de uno

Porque me duele si me quedo
pero me muero si me voy,
por todo y a pesar de todo, mi amor,
yo quiero vivir en vos.

Por tu decencia de vidala
y por tu escándalo de sol,
por tu verano con jazmines, mi amor,
yo quiero vivir en vos.  

Porque el idioma de infancia
es un secreto entre los dos,
porque le diste reparo
al desarraigo de mi corazón.  

Por tus antiguas rebeldías
y por la edad de tu dolor,
por tu esperanza interminable, mi amor,
yo quiero vivir en vos.  

Para sembrarte de guitarra,
para cuidarte en cada flor
y odiar a los que te castigan, mi amor,
yo quiero vivir en vos.  

Serenade voor mijn vaderland

Omdat ik pijn lijd als ik hier blijf
omdat ik sterf als ik vertrek,
daarom en ondanks alles blijf ik, mijn lief,
ik laat je nooit meer los.

Om het fatsoen van je ‘vidala’
en je schandalig warme zon,
en om je zomer vol jasmijnen, mijn lief,
laat ik je nooit meer los.

Omdat de taal van onze kindertijd
een groot geheim is van ons twee,
omdat jij altijd een thuis bood
aan mijn door pijn gekwetste hart en ziel.

Om je voorbije revoluties
en om de oudheid van je pijn,
om je oneindige vertrouwen, mijn lief,
laat ik je nooit meer los.

Om mijn gitaarmuziek te zaaien,
om jou te voeden bloem voor bloem
en hen te haten die jou wraken, mijn lief,
ik laat je nooit meer los.

Pequeño vals vienes,

Federico Garcia Lorca / Leonard Cohen

Lorca schreef dit gedicht in 1929-’30 (de crisisjaren), tijdens een langdurig verblijf in New York. Het is gepubliceerd in 1942 in de bundel ‘Poeta in Nueva York’ (Dichter in New York). Het is opgenomen in de afdeling ‘Vlucht uit New York’. De zanger Leonard Cohen heeft het als lied vertaald in het engels ‘Take this waltz’. Verschillende spaanstalige zangers hebben de melodie van Cohen gebruikt in combinatie met de originele tekst.

Pequeño vals vienes

En Viena hay diez muchachas,
un hombro donde solloza la muerte
y un bosque de palomas disecadas.
Hay un fragmento de la mañana
en el museo de la escarcha.
Hay un salón con mil ventanas.
    ¡Ay, ay, ay, ay!
Toma este vals con la boca cerrada.

Este vals, este vals, este vals,
de sí, de muerte y de coñac
que moja su cola en el mar.

Te quiero, te quiero, te quiero,
con la butaca y el libro muerto,
por el melancólico pasillo,
en el oscuro desván del lirio,
en nuestra cama de la luna
y en la danza que sueña la tortuga.
    ¡Ay, ay, ay, ay!
Toma este vals de quebrada cintura.

En Viena hay cuatro espejos
donde juegan tu boca y los ecos.
Hay una muerte para piano
que pinta de azul a los muchachos.
Hay mendigos por los tejados.
Hay frescas guirnaldas de llanto.
    ¡Ay, ay, ay, ay!
Toma este vals que se muere en mis brazos.

Porque te quiero, te quiero, amor mío,
en el desván donde juegan los niños,
soñando viejas luces de Hungría
por los rumores de la tarde tibia,
viendo ovejas y lirios de nieve
por el silencio oscuro de tu frente.
    ¡Ay, ay, ay, ay!
Toma este vals del “Te quiero siempre”.

En Viena bailaré contigo
con un disfraz que tenga cabeza de río.
¡Mira qué orillas tengo de jacintos!
Dejaré mi boca entre tus piernas,
mi alma en fotografías y azucenas,
y en las ondas oscuras de tu andar
quiero, amor mío, amor mío, dejar,
violín y sepulcro, las cintas del vals.

Kleine weense wals 

In Wenen zijn tien jonge vrouwen,
de dood huilt er uit op een schouder,
er is een bos met opgezette duiven.
In het museum van steeds kouder
hangt nog een flard van de morgenstond.
Er is een zaal met duizend ruiten.        
    Ay, ay, ay, ay!
Drink deze wals met gesloten mond.

Deze wals, deze wals, deze wals
van ja, zowel dood als cognac
die zijn staart dompelt in de zee.

Ik wil jou, ik wil jou, ik wil jou,
met je leunstoel en je dode verhaal,
voorbij het weemoedige portaal,
in ons hemelbed onder de maan
waar lelies op de duistere zolder staan
en de schildpad droomt van het bal.
    Ay, ay, ay, ay!
Dans deze wals voor ik val.

In Wenen speelt jouw mond
een spel met vier spiegels in het rond.
Een piano wijst naar de dood,
kleurt de jonge mannen blauw in hun nood.
Bedelaars klimmen in de dakgoot.
Er zijn verse slingers van erbarmen.
    Ay, ay, ay, ay!
Dans deze wals die smoort in mijn armen.

Want ik wil je, ik wil je, mijn lief,
op zolder waar kinderen spelen,
dromend van oude spookkastelen
in het gerucht van de zwoele namiddag,
zie ik schapen en lelies het wit verdelen
in het zwijgende donker van je oogopslag.
    Ay, ay, ay, ay!
Dans deze wals van “Ik wil je jaar en dag”.

In Wenen dans ik met jou deze wals,
in vermomming: mijn hoofd een rivier.
Hyacinten bloeien op mijn oevers, kijk hier!
Ik begraaf mijn mond tussen je dijen,
mijn ziel in foto’s en waterpartijen,
en op de donkere deining van jouw ledematen
wil ik, mijn lief, mijn lief, achterlaten,
viool en grafsteen, als de slippen van de wals.  

My funny Valentine

Richard Rodgers, Lorenz Hart

My funny Valentine

My funny valentine
Sweet comic valentine
You make me smile with my heart
Your looks are laughable
Unphotographable
Yet you’re my favorite work of art

Is your Figure less than Greek?
Is your mouth a little weak?
When you open it to speak
Are you smart?

But don’t change your hair for me
Not if you care for me
Stay little valentine stay
Each day is Valentines day

Mijn gekke Valentijn

Mijn gekke Valentijn
lief- leuke Valentijn
alleen door jou lacht mijn hart
je bent een droogkomiek
niet zo fotogeniek
wel nummer één vanaf de start

Is je lichaam niet klassiek?
Is je mond niet energiek?
zijn je woorden als muziek
ben je knap?

Maar blijf hoe je bent voor mij
en als je houdt van mij
blijf bij me Valentijn en lach
voor altijd Valentijnsdag